Wat het project doet
De Weerbare School is een initiatief van Oberon en Resilt. We brengen de crisisbestendigheid van het Utrechtse onderwijs in kaart, van het dagelijkse incident tot de grote systeemcrisis, en vertalen dat naar concrete handelingsopties voor scholen en schoolbesturen.
Utrechtse scholen krijgen nu al regelmatig te maken met ingrijpende gebeurtenissen: het overlijden van een leerling of collega, agressie en geweld in de thuissituatie, de wijk of op het schoolplein, en dreiging richting leraren. Hoe een school daarmee omgaat, van ad hoc tot weloverwogen volgens protocol, is een goede graadmeter voor hoe zij ook grotere ontwrichtingen het hoofd biedt. En die dienen zich aan: hitte, cyberdreiging, langdurige uitval van stroom of ICT, ondermijning, een volgende pandemie.
Wat tot nu toe ontbreekt, is het scholenveld zelf. Er is geen systematisch beeld van hoe weerbaar Utrechtse onderwijsinstellingen zijn, en scholen hebben nog geen vanzelfsprekende plek in de weerbaarheidsnetwerken die in de stad ontstaan.
Eén foto, twee lenzen
Het project levert één integrale nulmeting, opgebouwd uit twee invalshoeken.
- Resilt brengt met data de technische kant in beeld: energie, ICT, water en gebouwen. Waar zitten de kritieke afhankelijkheden en de kwetsbaarheden?
- Oberon onderzoekt de kwalitatieve kant: wat hebben schoolleiders en schoolteams in huis aan tools, vaardigheden en psychologische reserves om zowel kleine incidenten als grote crises op te vangen?
Samen vormt dat een crisisbestendigheidsfoto met scores per school en per bestuur, leesbaar voor de bestuurskamer en voor de gemeenteraad.
Hoe we het aanpakken
De aanpak begint en eindigt bij de scholen zelf. Daarnaast richten we een begeleidingscommissie in met schoolbesturen en relevante partners, en bouwen we voort op het Chief Resilience Officers Netwerk en de Resilience Community of Practice, waarin infrabedrijven, verzekeraars, zorginstellingen, financiële instellingen, installateurs en veiligheidsdiensten al samenwerken.
Vooraf ontwerpen we scenario's die voor scholen herkenbaar zijn: incidentscenario's rond overlijden, agressie en dreiging, en systeemscenario's rond langdurige stroom- of ICT-uitval, cyberincidenten, extreem weer en pandemie. Het analysekader combineert de weerbaarheidscyclus van de UNDRR en het ISAFE-model van Resilt met de weerbaarheidsmatrix systemen, organisatie en mensen van Oberon, aangevuld met psychologische veiligheid, collective efficacy en de crisis-zelfeffectiviteit van leidinggevenden.
Fase 1, verkenning met pilotscholen. We gaan in gesprek met de Utrechtse schoolbesturen en vragen hen twee pilotscholen aan te dragen, een basisschool en een middelbare school. Met hen brengen we de stand van zaken, de beschikbare technische en kwalitatieve middelen en de gewenste verbeteringen in kaart.
Fase 2, weerbaarheidsscan van het scholenveld. Op basis daarvan ontwerpen we een monitor voor ruim 125 Utrechtse scholen in het primair, speciaal en voortgezet onderwijs: technische data over kritieke afhankelijkheden via ISAFE, gekoppeld aan een handzame vragenlijst voor schoolleiders met gevalideerde schalen voor teamveerkracht en zelfeffectiviteit.
Wat het oplevert
- Een herhaalbare monitor crisisbestendigheid, zodat vooruitgang zichtbaar wordt
- Een vertrouwelijk crisisbestendigheidsprofiel per school en per bestuur, met concrete handelingsopties
- Een kwetsbaarhedenkaart per wijk: waar is versterking het hardst nodig?
- Een praktisch trainingsprogramma, bijvoorbeeld een crisis-BHV voor onderwijsprofessionals, met vaste opfrisdagen
Wie wat doet
Oberon is al dertig jaar het onderzoeksbureau voor onderwijs en jeugd, gevestigd in Utrecht en met goede contacten in het Utrechtse onderwijs. Oberon treedt op als penvoerder: kwalitatief veldwerk, synthese en rapportage. Resilt levert de infrastructuurdata en de visualisaties voor de grootschalige scenario's. Bij een vervolg, zoals het jaarlijkse trainingsprogramma, neemt Resilt de lead en blijft Oberon betrokken bij evaluatie en monitoring.
Meedoen
Ben je schoolbestuurder, schoolleider of beleidsmaker in het onderwijs, en wil je meedenken of een pilotschool aandragen? Stuur ons een bericht.